Facebook'ta Paylaş
Tweetle
Google Plus'ta Paylaş

Konstantinopolis Tarihi (MÖ 667-MS 330) - (1453-1922)

0
Konuyu Beğen
0
#1
Konstantinopolis Tarihi (MÖ 667 - MS 330) - (1453 - 1922)

Konstantinopolis


Konstantinopolis (Yunanca: Κωνσταντινούπολις, Konstantinúpolis veya ἡ Πόλις i Pólis, Latince: Constantinopolis, Osmanlıca: قسطنطينيه Kostantîniyye); Roma İmparatorluğu (330–395), Bizans İmparatorluğu (395–1204 ve 1261–1453), Latin İmparatorluğu (1204–1261) ve Osmanlı İmparatorluğu'na (1453–1922) başkentlik yapmış bir şehirdir. Günümüzde İstanbul diye adlandırılmaktadır.


Ad

Bizans döneminde kullanılan adıyla Konstantinopolis; 1453'te Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet'in fethinden sonra Kostantiniyye, İstanbul, Dersaadet gibi değişik adlarla anılmıştır. Bunlardan resmi amaçlarla en çok kullanılanı Kostantiniyye'dir.


Şehir Osmanlı'ların eline geçtikten sonra da Konstantinopolis (Kostantiniyye) ismi kullanılmaya devam edilmiştir, bunun yanında İstanbul adı da yaygın olarak kullanılmıştır.

Osmanlı İmparatorluğu'nun sonlarına doğru İstanbul dışındaki adlar kullanımdan kalkmıştır. Buna karşın diğer dillerde Konstantinopolis adlandırması devam etmiş, kent Osmanlı Türkçesinde استانبول (İstanbul) olarak adlandırılırken Latin harfleriyle yazıldığında Konstantinopolis kullanılmıştır. Türkçede Latin harflerine geçiş sonrasında Türk Devleti diğer ülkelerden kentin Türkçe adını kullanmalarını talep etmeye başlamış, zamanla dünya genelinde İstanbul adı yaygınlaşmıştır.

[Resim: index.php?q=aHR0cDovL3VwbG9hZC53aWtpbWVk...9wbGUucG5n]
Konstantinopolis haritası.

Tarih

  Ana madde: İstanbul'un tarihi

Konstantinopolis öncesi (MÖ 667-MS 330)

Byzantion ve Bizans dönemi (MÖ 667-MS 330)

MÖ 667 yılında Antik Yunanistan'dan gelen Megaralı kolonistler bugünkü tarihi yarımadanın en doğusuna Byzantion (Yunanca: Βυζάντιον) adlı şehir devletini kurdular. Byzantion, MÖ 196'da Romalılar tarafından işgal edilinceye kadar şehir devleti özelliğini korumuştur. Bu antik Yunan şehri bugünkü İstanbul'un kentsel ilk atası olarak kabul edilir.

[Resim: index.php?q=aHR0cDovL3VwbG9hZC53aWtpbWVk...2l1cy5qcGc]
I. Theodosius, henüz bölünmemiş 
Roma İmparatorluğu'nda hüküm 
süren son imparatordur.

Konstantinopolis ve Bizans İmparatorluğu dönemi (330-1453)

Roma başkenti Konstantinopolis ve geç Roma dönemi (330-395)

İstanbul'un başkentlik tarihi Roma İmparatorluğu'nun Doğu-Batı ayrılmasından 65 yıl önce başlamıştır. 11 Mayıs 330 tarihinde Roma İmparatoru I. Konstantin Byzantion'u imparatorluğun yeni başkenti seçmiş ve Yeni Roma (Latince: Nova Roma) diye tekrar isimlendirmiştir. İlk zamanlarından itibaren yeni başkentin tarihçileri kurucusunun adından dolayı onu Konstantin'in Şehri; Konstantinopolis diye anmaya başlamışlardır (Yunanca: Κωνσταντινούπολις veya Κωνσταντίνου Πόλις). Şehir hızla eski site sınırlarından taşarak batıya doğru yayılmaya başlamıştır.

Büyük Konstantin döneminden başlayarak Roma İmparatorluğu'nun başkenti ve Roma İmparatorluğu yıkıldığı MS 395'ten itibaren ardılı olan Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkenti olur.

[Resim: index.php?q=aHR0cDovL3VwbG9hZC53aWtpbWVk...8wMDIuanBn]
İmparator I. Konstantin 
Kostantîniyye'ye bakarken; 
Ayasofya, c. 1000)

Bizans başkenti Konstantinopolis ve Bizans İmparatorluğu dönemi (395-1204)

Konstantinopolis, önce Doğu Roma İmparatorluğu adıyla kurulan ve Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra zamanla adı Bizans İmparatorluğu'na dönüşen devletin de 395'te başkenti olmuştur. Konstantinopolis erken ortaçağda da dünyanın en parlak ve zengin şehridir. Şehir ve güneyindeki Theodosius Limanı, 13. yüzyıla dek dünyanın en büyük ticaret merkezlerinden biri olur.

Latin şehri Konstantinopolis ve Latin İmparatorluğu dönemi (1204-1261)

1204-1261 yılları arasında Latinlerin işgaline uğrayan Konstantinopolis Latin İmparatorluğu'nun bir parçası haline gelmiştir.

Bizans başkenti Konstantinopolis ve geç Bizans İmparatorluğu dönemi (1261-1453)

Latin egemenliğinden sonra Konstantinopolis daha sonra tekrar 1453'e kadar Bizans İmparatorluğu'nun başkenti olmuştur. 29 Mayıs 1453 tarihinde Fatih Sultan Mehmet'in Konstantinopolis'i ele geçirmesiyle şehir Osmanlı Devleti'nin başkenti olmuştur.

Konstantinopolis sonrası (1453-)

Kostantiniyye ve Osmanlı İmparatorluğu dönemi (1453-1922)

Kostantiniyye ve İstanbul adlarını alan şehir, bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti olmuştur, üç kıtada yayılan toprakları 400 yıldan uzun süre hakimiyetinde bulundurmayı başarmıştır. İstanbul'un fethi ile Karadeniz ticaret yolu Osmanlı İmparatorluğu'nun eline geçmiştir.

1923'te Ankara'nın yeni Türkiye Devleti'nin başkenti ilan edilmesiyle, MS 330'dan beri sürdürdüğü 1600 yıllık başkentlik özelliğini kaybetmiştir.


Stratejik önem


İstanbul'un stratejik özelliklerinin başında Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlaması gelmektedir. Bir nevi köprü vazifesi görmektedir ve tarih boyunca kültürler arası köprü vazifesini başarıyla yerine getirmiştir. Doğu Roma İmparatorluğuna ve Osmanlı Devletlerine başkentlik yapmıştır. Tarih boyunca birçok devlet tarafından kuşatmaya uğramıştır ama emsali görülmemiş surlarını kimse aşmayı başaramamıştır. Bu surlar üç aşamadan oluşuyordu ve aralarında boşluklar bulunuyordu bu boşluklara da hendekler kazılmıştı ve içlerinde göletler oluşturulmuştu. Bu surları Osmanlı padişahlarından Fatih Sultan Mehmet geçmeyi başarmıştır ve Osmanlı'nın yeni başkenti olmuştur.

İstanbul ayrıca Yunan mitolojisinde de geçer ve "Altın Boynuz" olarak da bilinen Haliç'in oluşumu mitolojide anlatılagelir.

İstanbul'un Dünya haritasına bakıldığında hem Asya hem de Avrupa'ya hakim bir yapısı bulunmaktadır. İstanbul Boğazı'ndan geçerek Rusya Federasyonu'na deniz yolu ile geçilebilir ya da Akdeniz havzasına inilebilir.

[Resim: index.php?q=aHR0cDovL3VwbG9hZC53aWtpbWVk...X3RyLnBuZw]
Konstantinopolis'in anıtsal merkezi

Yönetmiş olan devletler

    Sırasıyla:
  • Roma İmparatorluğu (196-395),
  • Bizans İmparatorluğu (395-1204),
  • Latin İmparatorluğu (1204-1261),
  • Bizans İmparatorluğu (1261-1453),
  • Osmanlı İmparatorluğu (1453-1922)
  • Türkiye Cumhuriyeti (1923-).


Başkentlik yaptığı devletler

  • Roma İmparatorluğu (330-395)
  • Doğu Roma İmparatorluğu (395-1204 ve 1261-1453)
  • Latin İmparatorluğu (1204-1261)
  • Osmanlı İmparatorluğu (1453-1922)



    Konstantinopolis Tarihi (MÖ 667-MS 330) - (1453-1922)
Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar): 1 Ziyaretçi